چرا کودک اوتیسمی جیغ می‌زند یا خودش را می‌زند؟

این رفتارها معمولاً دلایل پنهانی دارند که اگر کشف شوند، کنترل رفتار آسان‌تر خواهد شد:

🔻 ۱. ناتوانی در بیان نیازها

کودک وقتی نمی‌تواند بگوید «نمی‌خوام» یا «ناراحتم»، به جیغ و خودزنی متوسل می‌شود.

🔻 ۲. اضطراب یا تغییر در برنامه روزانه

کودک اوتیسمی به تغییر حساس است. اگر برنامه‌ی روزش ناگهانی عوض شود، دچار آشفتگی می‌شود و از طریق فریاد یا کوبیدن خود ابراز ناراحتی می‌کند.

🔻 ۳. محرک‌های حسی آزاردهنده

صدا، نور زیاد، لمس شدن یا بوی خاص می‌تواند باعث برانگیختگی عصبی و جیغ‌های غیرقابل کنترل شود.

🔻 ۴. جلب توجه یا رفتار آموخته‌شده

اگر کودک یاد گرفته باشد که با جیغ زدن چیزی می‌گیرد، این رفتار را تکرار خواهد کرد.

قدم اول: آرامش شما = آرامش کودک

در لحظه‌ی بحران:

❌ فریاد نزنید
❌ تهدید نکنید
❌ نگویید “بس کن” یا “نکن” با عصبانیت
✅ بدون حرف، او را در آغوش یا فضای امن ببرید
✅ اگر خودش را می‌زند، دست‌هایش را ملایم نگه دارید
✅ تماس چشمی، نوازش، یا فشار عمیق می‌تواند مفید باشد (در کودکان حسی)

قدم دوم: کشف علت رفتار

از خودتان بپرسید:

• قبل از جیغ، چه اتفاقی افتاد؟

• آیا چیزی را می‌خواست و نگرفت؟

• آیا محیط شلوغ یا پرصدا بود؟

• آیا گرسنه یا خسته بود؟

📋 در کلینیک توان‌گستر، فرم تحلیلی ثبت رفتار (ABC Chart) به والدین داده می‌شود تا عوامل محرک رفتار شناسایی شود.

قدم سوم: پیشگیری بهتر از برخورد در لحظه

✅ جدول تصویری روتین روزانه استفاده کنید
✅ به کودک گزینه انتخاب بدهید تا احساس کنترل کند
✅ آموزش مهارت‌های بیان خواسته:
مثل استفاده از کارت‌های «می‌خوام آب»، «بدم میاد»، «تمام شد»
✅ محیط آرام، قابل پیش‌بینی و بدون محرک‌های حسی شدید طراحی کنید
✅ تمرینات حسی آرام‌کننده در طول روز (مثل ماساژ، پتو سنگین، شن جادویی)

قدم چهارم: استفاده از گفتاردرمانی و رفتاردرمانی تخصصی

در کلینیک گفتار توان‌گستر کرج:

🧠 جلسات رفتاردرمانی ویژه کودکان با رفتارهای پرخطر برگزار می‌شود
🧠 آموزش ارتباط کاربردی به جای جیغ یا خودزنی
🧠 تمرینات ساختاری برای افزایش تحمل و کنترل هیجان
🧠 آموزش والدین برای برخورد صحیح در خانه و مکان‌های عمومی
🧠 استفاده از پکیج‌های آموزشی ساختارمند برای تمرین در خانه

پکیج‌های مناسب برای این کودکان در digi-download.ir

📦 پکیج PECS (تصاویر ارتباطی) – آموزش درخواست کردن
📦 پکیج «از واژه تا گفتار» – تبدیل نیاز به کلام
📦 پکیج «کودک نابغه من» – تقویت شناخت، کنترل هیجان، تنظیم حسی
📦 پکیج «صفر تا صد آموزش گفتاری اوتیسم» – مسیر کامل درمان از مرحله غیرکلامی تا جمله‌سازی

خدمات کلینیک گفتار توان‌گستر برای رفتارهای شدید اوتیسم

✔️ ارزیابی علل رفتار با ابزارهای تخصصی
✔️ برنامه‌ریزی اختصاصی برای کودک و والدین
✔️ جلسات درمانی با تیم گفتاردرمانی و روانشناس کودک
✔️ آموزش تکنیک‌های مدیریت بحران برای والدین
✔️ پشتیبانی آنلاین در زمان بحران‌های خانگی

راه‌های تماس و نوبت‌گیری

📞 تماس با ما:
09121623463 – 02634405830

📍 آدرس کلینیک:
کرج، رجایی‌شهر، بلوار انقلاب، نبش میدان اتحاد، ساختمان آراد، طبقه دوم

🌐 سایت تخصصی: digispeech.ir
🛒 فروشگاه پکیج‌ها: digi-download.ir

منابع آموزشی برای والدین:

📱 اینستاگرام:

• @siavash_ataee

• @goftatavangostar

📺 آپارات و یوتیوب:

• aparat.com/doctor_loknat.ir

• youtube.com/@doctorspeechy

📣 تلگرام:

• t.me/academysiavashataee

• t.me/GTGacademy

رفتارهایی مانند جیغ زدن یا خودزنی در کودکان دارای اوتیسم، نشانه‌ای از نیاز برآورده‌نشده، ناتوانی در بیان احساسات یا اختلالات حسی است.
با صبر، تخصص، آموزش و همراهی، می‌توان این رفتارها را کاهش داد و کودک را به مسیری امن‌تر، آرام‌تر و ارتباطی‌تر هدایت کرد.

ما در کلینیک گفتار توان‌گستر کرج و دیجی‌اسپیچ در کنار شما هستیم.

✅ این مقاله توسط سیاوش عطایی، آسیب‌شناس گفتار و زبان و متخصص روانشناسی عمومی تهیه شده است.